จุดลับ...จับตาย พระซุ้มกอ
 ประวัติความเป็นมาของพระซุ้มกอ
  
พระเครื่องสกุลกำแพงเพชร มีตำนานปรากฏชัดเจนจากการพบจารึกบนแผ่นลานเงินในกรุขณะรื้อพระเจดีย์องค์ใหญ่ของวัดพระบรมธาตุ เมืองนครชุม และเมื่อ พ.ศ.2392 สมเด็จพระพุฒาจารย์โต พรหมรังสี แห่งวัดระฆังฯ ซึ่งขึ้นมาเยี่ยมญาติที่เมืองกำแพงเพชร ก็ได้อ่านศิลาจารึกอักษรไทยโบราณ ที่วัดเสด็จ ฝั่งเมืองกำแพงเพชรมีอยู่
  ในจารึกได้กล่าวถึงพิธีการสร้างพระ อุปเท่ห์การอาราธนาพระรวมถึงพุทธานุภาพอย่างมหัศจรรย์ ของพระเครื่องสกุลกำแพงเพชรทั้งหลาย
นอกจากนี้ในพระราชนิพนธ์ เรื่องเสด็จประพาสกำแพงเพชรของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ซึ่งเขียนในปี พ.ศ. 2449 ก็ได้กล่าวถึงจารึกบนแผ่นลานทอง อันมีข้อความเกี่ยวกับการขุดพบพระต่างๆตามกรุต่างๆ
  หลักฐานชิ้นสำคัญอันเกี่ยวกับเมืองกำแพงเพชร ได้แก่ศิลาจารึกนครชุม ที่กล่าวถึงการสร้างเมือง โดยพระมหาธรรมราชาลิไท ในราวปี พ.ศ.1279
จากหลักฐานการศึกษาเทียบเคียงทั้งหลายมีข้อสันนิษฐาน ที่เชื่อถือได้โดยสรุปว่า พระซุ้มกอสร้างโดยพระมหาธรรมราชาลิไท เมื่อครั้งดำรงพระยศผู้ครองเมืองชากังราว ในฐานะเมืองหน้าด่านสำคัญของอาณาจักรสุโขทัย ก่อนที่จะได้ทรงรับสถาปนาเป็นกษัตริย์องค์ที่ 5 แห่งราชวงศ์สุโขทัย
ดังนั้นอายุการสร้างของพระซุ้มกอจนถึงปัจจุบัน จึงมีประมาณ 700-800 ปี

การแบ่งส่วนศึกษาพระซุ้มกอ เเบ่งเป็น 
การศึกษาจากลักษณะทางกายภาพอันประกอบด้วย
  

		การศึกษาจากลักษณะทางกายภาพอันประกอบด้วย  1.1 พระซุ้มกอเป็นพระเนื้อดินผสมว่าน และเกสรดอกไม้108  1.2 พระซุ้มกอเป็นพระเนื้อดินดิบองค์พระได้รับความร้อนไม่สูงนัก เนื้อจึงไม่เเกร่ง แช่นํ้านานๆจะละลายได้  1.3 พุทธศิลป์แบบสุโขทัยผสมผสานกับศิลปะลังกา  1.4 มวลสารพระจะปรากฏคราบรารัก

พระซุ้มกอที่ได้รับความนิยมมีทั้งหมด 4 พิมพ์คือ
 

พระซุ้มกอ พิมพ์ใหญ่มีกนก	พระซุ้มกอ พิมพ์ใหญ่ไม่มีกนก	พระซุ้มกอ พิมพ์กลาง	พระซุ้มกอ พิมพ์ขนมเปี๊ยะ

พุทธศิลป์ของพระซุ้มกอ

พระซุ้มกอมีอายุการสร้างประมาณ 700 ปี พุทธศิลป์แบบสุโขทัยผสมผสานศิลปะลังกา
 

พระพุทธรูปศิลปะลังกา	พระซุ้มกอ

 

การศึกษาพระซุ้มกอพิมพ์ใหญ่มีกนก	จุดสังเกตพิมพ์ทรงองค์พระซุ้มกอ
1.องค์พระปางนั่งสมาธิมีเส้นรัศมีรอบพระเศียร 2.ลายกนกรอบองค์พระและขอบ 3.ฐานบัวเล็บช้าง	พุทธลักษณะส่วนพระเศียร จะมีพระพักตร์ใหญ่อูมชัดเจน มีพระกรรณรูปวงเดือนทั้งสองข้างเส้นรัศมีรอบพระเศียร โค้งรับกับพระเศียรที่มีมุ่นเมาลี ทำให้เส้นรัศมีมีปลายยอดแหลม

 

ข้อควรสังเกต	ข้อควรสังเกต
ปลายเส้นรัศมีที่อยู่เหนือพระอังสาด้านขวาขององค์พระจะขาดไม่ติดองค์พระ ส่วนด้านซ้ายจะติดองค์พระ	ปลายเส้นรัศมีด้านซ้ายขององค์พระจะชิดกับพระอังสาซ้ายขององค์พระมากกว่าด้านขวา

 

ภาพเปรียบเทียบปลายเส้นรัศมี ข้างขวา-ข้างซ้าย	ลักษณะพระศอ-พระอุระ
	พระอุระของพระซุ้มกอจะมีลักษณะล่ำหนา มีเส้นคอ หรือกำไลคอ

 

จุดสังเกตบริเวณลำพระองค์	จุดสังเกตพระกร-ซอกลำพระองค์
โดยปกติพระที่สร้างในสมัยสุโขทัยส่วนใหญ่ บริเวณช่วงพระอุทร จะมีกล้ามปรากฏ หรือที่เรียกว่า เล่นลูกท้อง แต่พระซุ้มกอจะไม่ปรากฏลูกท้อง และด้านข้างลำพระองค์ทั้งซ้ายขวาจะปรากฏรอยครูดของแม่พิมพ์ทั้งสองข้างอันเป็นตำหนิมาจากแม่พิมพ์	พระกรของพระซุ้มกอพิมพ์ใหญ่มีกนก จะมีลักษณะเรียวเล็ก ไม่มีท้องพระกร (ท้องแขน-กล้ามแขน) ซอกลำพระองค์จะลึกแบบก้นหอย พระหัตถ์ทั้งสองข้างวางซ้อนกัน

 

พระเพลา	จุดสังเกตฐานบัวเล็บช้าง
ลักษณะพระเพลาพระซุ้มกอ จะกว้างขัดสมาธิราบ จุดสังเกตที่สำคัญคือ พระเพลาด้านขวาขององค์พระจะแบนราบและอยู่ชิดเข้าไปถึงขอบพระ ส่วนพระเพลาข้างซ้ายขององค์พระจะนูนสูงกว่า และไม่ชิดขอบพระ  ที่ข้อพระบาท จะพบกำไลข้อเท้าชัดเจนทั้งสองข้าง	พระซุ้มกอเป็นพระปางสมาธิ ประทับนั่งบนบัวเล็บช้างห้ากลีบ ซึ่งมีข้อสังเกตที่ชัดเจนว่า กลีบบัวกลีบกลางจะมีขนาดใหญ่กว่าทุกกลีบ

 

เส้นขอบลายกนก	ปลายเส้นขอบ-ลายกนก
พระซุ้มกอเป็นพระที่มีเส้นขอบรอบองค์พระ ซึ่งมีความหนาบางไม่เท่ากัน กล่าวคือด้านขวาขององค์พระเส้นขอบจะหนา และงองุ้มเข้าหาองค์พระมากกว่าด้านซ้ายมือขององค์พระอย่างชัดเจน	เส้นขอบของพระซุ้มกอจะอยู่โดยรอบองค์พระ หากแต่มีความหนาบางไม่เท่ากัน ในบางส่วนจะมีองค์ประกอบอื่นทับซ้อน ที่เห็นได้อย่างชัดเจน คือ บริเวณด้านพระชานุขวา(เข่าขวา) ขององค์พระจะยาวล้ำซุ้มเกือบชนขอบนอก จนทำให้เส้นขอบขาดหายไปตรงช่วงเหนือพระชานุขวา (ข่าขวา)

ด้านหลังองค์พระ

ด้านหลังของพระซุ้มกอ มีลักษณะแบนราบ แบบหลังกระดาน หรือ หลังกาบหมาก